جستجو
   
    Delicious RSS ارسال به دوستان خروجی متنی
    کد خبر : 35949
    تاریخ انتشار : 27 مهر 1392 0:0
    تعداد بازدید : 335

    گزارش تفصيلي شهر دانش از همايش آلودگي هوا:

    همايش آلودگي هوا؛ بررسي آلودگي هوا از منظر متخصصان و مسئولان

    در این همایش ملی که به مدت دو روز و به میزبانی دانشگاه تهران برگزار شد، دانشجویان و محققان بسیاری از منظرهای گوناگون درباره جریان هوا و راه های مقابله با آلودگی هوا مقالاتی را از شهرهای مختلف کشور ارائه داده بودند. موضوعی که انتظار می رفت با وجود درگیر بودن 8 شهر بزرگ کشور استقبال بیشتری از آن صورت گیرد.

    آبان 1391

     

    به گزارش خبرنگار شهر دانش: دكتر قياسي دبير برگزاري اين همايش درباره علت اصلی برگزاری همایش ملی جریان و آلودگی هوا گفت: انگیزه اصلی این همایش عدم توجه کافی به موضوع آلودگی هوا، علی رغم وضعیت بحرانی هوا در سال های گذشته در تهران و دیگر شهرهای کشور بود. حتی با وجود اینکه این موضوع تخصص اصلی دانشکده عمران نبود، لازم دیدیم تا قدم اول را برداریم تا انشاءالله در دیگر دانشکده ها و دانشگاه ها نیز به فراخور تخصصشان این موضوع را مورد توجه قرار دهند. زیرا بحث آلودگی هوا یک موضوع صِرف نیست بلکه باید از دیدگاه متخصصان رشته های مختلف مانند بهداشت، مهندسی، علوم زیستی دراین باره اظهار نظر کنند.

     

     

    انتظار نداشته باشیم مشکل ریزگردها در یکی دو سال حل شود

    در این نشست مدیر کل تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست تنها شرکت کننده در این همایش از طرف این سازمان بودند و با وجود نقش کلیدی سازمان حفاظت محیط زیست جای خالی دیگر مسئولان این سازمان برای شرکت در این بحث و ارائه عملکرد سازمان خالی دیده می شد. او به طور كلي به ریشه پیدایش معضل آلودگی هوا در جهان پرداخت و انقلاب صنعتی و بعد از آن رشد جمعیت و تغییر الگوی سکونتگاهی را عاملان اصلی آلودگی هوا ذکر كرد. دکتر فاتح وحدتی گفت: در 8 کلان شهر کشور موضوع آلودگی هوا جدی است ولی اکنون تهران بیشتری بار مشکلات زیست محیطی را تحمل می کند. مدیر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست حل موضوع آلودگی هوا را نیازمند همکاری آحاد جامعه و مسئولین دانست و با ابراز تأسف از عدم مشاهده همبستگی در این زمینه کنایه ای به مسئولان مختلف درگیر در حل آلودگی هوای شهرهای کشور داشت.

    او همچنین دو عامل اصلی آلودگی هوا در شهرهای کشور را سوخت و استفاده از خودروها عنوان کرد و گفت: مهم ترین موضوعی که بیشترین توجه را می طلبد این امر است و سازمان هم در 10 سال گذشته فشار زیادی به وزارت نفت برای بهبود کیفیت سوخت و خودروسازان وارد کرده است. نتیجه این فعالیت ها را انشاءالله از سال آینده خواهیم دید که از سوخت بهتری بهره مند شویم.

    او در ادامه با ارائه گزارشی مختصر از عملکرد و فعالیت های سازمان حفاظت محیط زیست درباره کنترل آلودگی هوا گفت: نیاز به تقاضای سفر در شهرها همچنان مسئله ایست که روی آن به اندازه کافی کار نشده است و همین طور ساماندهی صنایع و استفاده از سوخت پاک تر برای صنایع از جمله مسائلی است که همکاری بخش صنعت – سوخت و همینطور بخش خصوصی را می طلبد و سازمان در تلاش برای جلب همکاری این گروه هاست و برای سال های آینده  نوید مشاهده نتیجه این تلاش را می دهیم.

    ایشان از همکاری خوب سازمان با شهرداری ها در زمینه ایجاد فضاهای سبز بزرگتر خبر داد و اذعان کرد: خوشبختانه در خصوص کاهش آلودگی های شهری همکاری سازمان حفاظت از محيط زيست با شهرداری از روند مطلوبی برخوردار است.

    او همچنین وجود پدیده های نوظهور مانند گرم شدن ناگهانی کره زمین و در نتیجه خشکسالی های پی در پی را از عوامل مشکلات زیست محیطی کشور عنوان کرد و گفت با توجه به اینکه کشور ما در ناحیه خشک واقع شده است با خشکسالی هایی روبرو شده که این خود مسئله آلودگی را تشدید می کند. او بحث ورود ریزگردها را که مشخصا به مسئله جریان هوا که یکی از موضوعات اصلی این همایش بود  مطرح کرد و گفت: آنچه ما در سال های اخیر با آن درگیر هستیم نتیجه یک فرآیند است که در طول 20 سال در ناحیه بین النهرین اتفاق افتاده است و نباید انتظار داشته باشیم که با چند جلسه میان کشورهای همسایه و همایش در طول یک یا دو سال به نتیجه برسیم.

     

    دست کم قوانینی را که سال هاست اجرا نمی کنیم عوض کنیم تا خلاف قانون عمل نکنیم

    سخنران بعدی دکتر یوسف رشیدی نماینده شهرداری بود که با ارائه یک مقاله نظرات خود را نیز درباره این موضوع بیان کرد. او با عنوان اين مطلب كه متاسفانه موضوع محیط زیست همیشه مظلوم بوده است گفت: هرگاه مشکلات اقتصادی در جامعه وجود دارد وضعیت آلودگی هوا شدیدتر می شود و توجه مسئولان به این موضوع نیز کمتر. از جمله آمارهایی که اهمیت این موضوع را خاطرنشان می کند :  آمار بانک جهانی از خسارت 8 میلیارد دلاری است که ایران در نتیجه آلودگی هوا متحمل شده است. و آمار اعلام شده توسط خود وزارت بهداشت درباره مرگ 4-5 هزار نفر در اثر آلودگی هواست.

    دکتر رشیدی تنها فردی در این جلسه بود که به وضعیت قانونگذاری و اجرای قانون در این باره اشاره کرد و گفت: در زمینه آلودگی هوا ما با تلنباری از قوانین اجرا نشده مواجه هستیم، او با اشاره به اجرا نشدن تعدادي از اين قوانين و مقررات يكي از مشكلات اصلي را نواقص و عدم اجراي قوانين دانست.

    در ماده 9 قانون جلوگیری و کنترل آلودگی هوا مصوب 1374 آمده است که برنامه تولید حمل و نقل عمومی در الویت وزارت صنایع باشد، ولی الان می بینیم که الویت با تولید خودروهای سواری است. خب این قانون 17 سال پیش تصویب شده، اگر به آن عمل نمی کنیم حداقل قانون را عوض کنیم به جای اینکه ضد قانون کار کنیم.

    اگر تمام قوانین برنامه توسعه را در نظر بگیریم به موضوع آلودگی هوا توجه خاص داشته اند، و موادی را اختصاصا به وظیفه دولت درباره کاهش آلودگی شهرهای بزرگ کشور اختصاص داده اند.

    رییس شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اقدامات مثبت و نتایج بدست آمده را از جمله حذف سرب ، الزام خودروسازها به رعایت استاندارد توليد پس از سال 79 و اندازه گیری آلودگی هوا ذکر و اذعان کرد که علی رغم انتقادهایی که به دستگاه های دولتی درباره عدم اجرای قوانین داریم باید همواره از عملکردهای مثبت نیز تقدیر کنیم.

    در خاتمه دکتر رشیدی بیان کرد که کشورهای دیگر مثل ژاپن که مدتها با موضوع آلودگی هوا درگیر بوده اند، با الویت قرار دادن اقدامات فرهنگی و فشار افکار عمومی و اجتماعی و همچنین مشخص کردن «مسئولیت اجتماعی» صنایع و پاسخگو بودن آنان و همچنین پاسخ سریع قانونگذاران به فشار افکار عمومی توانسته اند مشکل آلودگی هوا را در شهرهای بزرگ حل کنند.

     

    باید روی استاندارد سازی های درست کار کنیم

    بعد از نماینده شهرداری تهران دکتر محمدنژاد مدیرکل محیط زیست وزارت صنایع به پاسخگویی به برخی موارد مطرح شده در ارائه دکتر رشیدی پرداخت و گفت: اولین مشکلی که ما در این بحث داریم که معمولا بدنه مدیریتی در هر بخشی مهندس هستند، و راه حل های مهندسی ارائه می کنند نه مدیریتی. باید بگویم که در صنعت ظرفیت خودروسازی در بخش خودروهای عمومی 28 برابر شده و پاسخگو است. ولی معیار فروش را تقاضای خرید تعیین می کند، تضمین سرمایه گذاری نشده است که تولید اتفاق نیفتاده است. درباره تغییر استانداردها در قانون باید بگویم که ما یک استانداردهای بالایی داشتیم که خیلی واقع بینانه نبود، مثل پیش بینی استاندارد در سطح بهداشت جهانی در برنامه اول، خب ما در یک قدم اصلاحی استانداردها را تعدیل کردیم. یک مشکل دیگر اینست که ما در بحث ارائه آمار شابلون سازی در اندازه گیری آلودگی هوا می کنیم، اگر یک زمانی با کمک دو سازمان خارجی آلودگی هوای تهران را اندازه گیری کرده اند و مشخص شده که 80% آلودگی هوای تهران ناشی از خودروهاست، اکنون هم می گوییم که 80 % آلودگی هوای اراک و شیراز و غیره هم ناشی از استاندارد نبودن خودروهاست.

    ما باید در زمینه استاندارد سازی و تشخیص و اندازه گیری آلاینده ها درست کار کنیم و البته واقع بین باشیم، در ایران 5 اقلیم داریم، باید 5 گونه استاندارد بهره برداری از خودروها داشته باشیم، آیا داریم؟!

     

    اصول علمی هواشناسی در تصمیمات  و برنامه ریزی توسعه در نظر گرفته نمی شود

    در این همایش نماینده سازمان هواشناسی درباره نقاط قوت و ضعف برخورد با مسئله آلودگی هوا گفت: سیستم آلودگی هوا سیستم ساده ایست به لحاظ منابع انتشار و دریافت کننده ها، می توانیم با برنامه علمی روی آنها کار کنیم و خیالبافی نکنیم. از نقاط قوتی که در کشور ما وجود دارد، جامعه علمی ماست که هنوز به طور درست و کامل وارد این موضوع نشده است تا دنبال راهکار علمی و اساسی باشد و بعد الزام و اجرای این راه حل ها را از مسئولین بخواهند. از نقاط ضعفی که وجود دارد این است که ما سامانه پایش مناسبی برای آلودگی نداریم، در سطح کشور آن داده های خاص و مناسب مورد نیاز را به صورت ملی در همه نقاط کشور نمی توانیم بدست بیاوریم. در سازمان هواشناسی ما هنوز دستگاه های اندازه گیری را نداریم ولی پیش بینی و مدلسازی را از این سازمان می خواهند. یک مورد دیگر اینست که به موضوع اقلیم و هوا در قوانین، در بحث برنامه ریزی توسعه کلان کشور توجه نمی شود. اگر ساختار شهرسازی، ساخت شهرک های صنعتی و غیره بر مبنای اصول هواشناسی و تخلیه جریان صورت می گرفت، ما انقدر امروز آلایندگی هوای شدید را در بسیاری از شهرها نداشتیم. درست مثل اراک که با ساخت شهرک صنعتی در جنوب این شهر و در مسیر جریان هوا این شهر با مشکل آلودگی هوا مواجه شد.

    رییس مرکز ملی خشکسالی همچنین به نقش سازمان حفاظت محیط زیست اشاره کرد و گفت: این سازمان محیط زیست است که باید با مدلسازی برای کل کشور برای آلودگی هوا در زمینه هشدار و اطلاع رسانی به مردم و توسعه اقدام کند. از طرفی نظارت بر توسعه شهری بر مبنای اصول علمی و هواشناسی باید توسط این سازمان صورت بگیرد.

     

    جلسه پرسش و پاسخ، عنوان مشكلات متخصصان و محققان محيط زيست

    در پایان پنل یکی از اساتید دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران از نماینده سازمان محیط زیست پرسید: چرا در ایران با پراکندگی متولیان و نهادها در رابطه با موضوع آلودگی هوا و دیگر موضوعات زیست محیطی مواجهیم؟ درحالیکه در کشورهای دیگر که تنها یک آژانس یا سازمان مسئولیت ها و پاسخگویی ها را به عهده دارد.

    دکتر اشرفی ادامه داد: ما در دانشکده محیط زیست هر سال به سازمان طرح می‌فرستیم، آخر یک سال گفتند فهرست انتشار را تهیه کنیم، برآوردی که دانشگاه از هزینه این طرح برای کل کشور بدست آورد 4 میلیارد تومان بود، ولی سازمان تنها 20 میلیون تومان براي هر استان تنها تخصیص داد. آیا این هزینه برای انجام چنین پروژه ای با آن همه نیرو و نیاز به امکانات و تأسیسات کافی بود؟

    از مسائل دیگری که توسط اساتید دانشگاه تهران مطرح شد، عدم دسترسی محققین و مردم به اطلاعات مربوط به آلودگی هوا بود. سوال محققین این بود که چرا باید اطلاعاتی که سرمایه گذاری می شود تا این اطلاعات بدست بیاید و این داده های علمی برای محققان برای کارهای تحقیقاتی بسیار لازم است، این داده ها سیاسی شده و از دسترس محققین و مردم خارج شود. این در مسیر خدمت به کشور نیست، اگر اطلاعاتی داریم یقین بدانیم که باید برای خدمت به کشور در دسترس همه بگذاریم. ایشان از مسئولین سازمان های مختلف خواهش کردند تا مشکل دسترسی به اطلاعات حل شود.

     

    با تغییر مدیران نباید اجرای برنامه های مصوب متوقف شود/ بر مبناي علم عمل كنيم

    در پایان این جلسه دکتر ابتکار سخنرانی خود را با شکر خدا از همزمانی اولین روز هوای پاک  امسال در تهران و همزمانی با برگزاری همایش ملی جریان و آلودگی هوا آغاز کرد و گفت:

    حرکت دانایی محور ایجاب می کند که ما بتوانیم نتیجه پژوهش ها را در عمل و اجرا ببینیم. مثال شاخصی که همیشه به آن اشاره می کنم شهر مکزیکوسیتی است، شرایط این شهر از از نظر جمعیت بالا و جمعیت حاشیه نشین این شهر مشابه شهر تهران است. این شهر در سال 1992 و 2000 آلوده ترین شهر دنیا بود، ولی در سال 2010 و 2011 مکزیکوسیتی را به عنوان یکی از شهرهای پاک جهان ثبت کردند. فکر نمی کنم مکزیک به لحاظ توسعه یافتگی و شاخص های توسعه  فاصله چندانی با کشور ما داشته باشد، یا از نظر دارا بودن محققین و پژوهشگران نسبت به کشور ما برتری داشته باشد. چرا مکزیک توانست این تغییر را در 10 سال ایجاد کند؟

     

     

    عضو شورای شهر تهران درباره وضعیت آلودگی هوا در کشور ادامه داد: در سال 1379 که برنامه جامع کاهش آلودگی های کشور اجرایی شد، در بحث سوخت حذف سرب از سوخت به نتیجه رسید و همچنین خودروسازی های کشور اولین گام در جهت استاندارد را برداشتند. پس از آن بعضی طرح ها ادامه دار شد مثل معاینه فنی ولی بعضی دیگر مانند ارتقای استانداردها ادامه نیافت و عملا با سازکار مدیریتی اجرای این برنامه متوقف شد. اگر سابقه مدیریت و اجرای برنامه استمرار داشته باشد، با تعویض مدیران برنامه ها نباید از سال 1384 متوقف می شد.

    رییس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران افزود: یکی از ابزارهای توسعه پایدار، برنامه های استمرار دار است. مدیران و شهردارانی که از کلان شهرها با شورای شهر تهران جلساتی گذاشتند، از وجود چنین برنامه ای اظهار بی اطلاعی کردند، در حالیکه برای هر 8 کلان شهر برنامه جامعی داشتیم. در اصفهان اجرای برنامه کاهش آلودگی هوای اصفهان به طور خاص بعد از 2 سال مطالعه آغاز شد.

    دکتر ابتکار درباره استفاده از دستاوردهای علمی در این زمینه گفت: در توکیو پس از 25 سال برنامه کاهش آلودگی هوا اصلا می خواهند دستگاه های سنجش را بردارند، مشکل آلودگی هوا به طور کامل حل شده است. آیا مشکل ما علمی است؟ یا ترجمان علم به عمل؟ مسئله مهم اینست که چرا ما در به کارگیری یافته های علمی خوب عمل نمی کنیم؟! حتی به ما که در شورای شهر هستیم و مسئولیت داریم و باید اطلاعات به دست ما برسد هم اطلاعات دقیق و درستی نمی دهند. الان با بحث مسئله آلاینده های ترکیبی که بسیار خطرناک هستند مواجهیم، اطلاع رسانی در این زمینه بسیار اهمیت دارد و روی آن حساسیت هایی است!

    عضو شورای شهر عملکرد شورا در این زمینه را چنین توصیف کرد: من به عنوان نماینده مردم در شورای اسلامی شهر تهران به اطلاع می رسانم که کمیته محیط زیست جلسات متعددی را درباره مسائل و ابعاد گوناگون آلودگی هوای تهران داشته است. در بحث بخارات مصوباتی داشته ایم و امسال برای تاکسی ها مصوبه ای داریم. گلایه از مجلس داریم که معاینه فنی خودروها را پس از تولید به 5 سال افزایش دادند که کار بسیار غیرعلمی و ضرر زایی است. خوشبختانه بحث حمل و نقل در تهران پیشرفت خوبی کرده است ولی اگر ما همکاری دولت را داشتیم، اگر حتی سهم یارانه ها را به موجب قانون دریافت می کردیم به نوسازی و تعمیر دستگاه های فرسوده مترو می پرداختیم و توسعه حمل و نقل سرعت می گرفت. توسعه موتورسیکلت های برقی برای رهایی از معضل آلودگی موتورسیکلت ها در تهران از پیشنهادات شورای شهر بوده است و برای آن مصوبه داریم. شورای شهر حتی به مسئله ریزگردها که تنها منوط به تهران نیست هم توجه داشته و مصوبه ای دراین باره تصویب کرده است. شورای شهر با توجه به اهمیت بحث اطلاع رسانی رسانه ها و آموزش برنامه هایی داشته است. تأکید بر این داریم که اگر دستگاه های دولتی- اجرایی در بحث ارتقای استانداردها فعالیت کنند، در این زمینه پیشرفت هایی حاصل می شود.

    وی در پایان سخنرانی خود با ابراز امیدواری نسبت به افزایش حرکت های علمی و ملی نسبت به این موضوع گفت: شهرهایی مثل مکزیکوسیتی با برنامه هایی تقریبا شبیه برنامه کاهش آلودگی هوای خودمان اقدام به حل مشکل کرده اند و در طول 10 سال موفق شده اند. امیدوارم بتوانیم اراده و عزم ملی و همکاری مشترک و بین دستگاهی را شکل دهیم تا برنامه های مدیریتی به عمل منتهی شوند.

     

    تهيه و تنظيم: سعيده مختارزاده

     


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :
تعداد بازدید کنندگان کل :
تا کنون :
23614034
اکنون :
54